یادداشت ششم
تاریخ انتشار: ۲۷ شهریور ۱۳۸۵ - ساعت ۰۷:۰۴
امروز (25ـ4ـ۱۳۸۵) خانم رجبی از «کتابخانه سوره» فرهنگسرای پایداری تماس گرفته بود و فهرست تمام آثار حوزه «جنگ ایران و عراق» و موجودی کتابخانه را میخواست.
این اولین بار نیست که از ما فهرست تمامی آثار و موجودی کتابخانه را خواستهاند و همیشه جواب ما منفی بوده است و معمولاً درخواستکننده را ناراحت و دلخور کرده و در مواردی آنها را به تبلیغات منفی در بارة ما سوق داده است. در اینگونه مطالبات اکثراً توجیه درخواستکننده آن بوده در بسیاری از کتابخانهها، علیالخصوص کتابخانههای حوزه دفاع مقدس، این فهرستها را به هر تعداد که بخواهی رایگان و کامل دراختیار میگذارند. البته شاید ذکر این نکته خالی از لطف نباشد که فقط در این مورد نیست که ما از عملکرد همکاران خود متضرر میشویم موارد فراوانی هست که نهادهای مشابه ما مراجعان خود را بدعادت کردهاند. مثلاً کتابسازان و پروژهبازان فراوانی به ما مراجعه میکنند و با اظهار اینکه فلان نهاد هر نوبت 50 عنوان کتاب نیز امانت میدهد چرا شما بیش از 2 یا 3 عنوان امانت نمیدهید؟ و ما بهناچار بایست انرژی فراوانی صرف تصحیح این رویه غلط بکنیم.
از نظر ما آنچه که یک کتابخانه تخصصی با طی مراحل علمی، ذوقی و تجربی و دهها فوت و فن دیگر و با سرمایه بیتالمال اقدام به جمعآوری منابع تخصصی یک موضوع میکند همچون یک مؤلف به مجموعه ارزشمندی دست مییابد که برای ماندگاری اعتبار خود اولاً نبایست آنها را به ثمن بخس خرج پروژههای خاص بکند. ثانیاً هیچ دو نهاد موازی یافت نمیشود که بهدلیل مشابهت در نوع کار، تمام سرمایههای خود را در اختیار دیگری قرار دهد حتی اگر هر دو نهاد دولتی و از یک مجموعه وزارتی باشند، مگر اینکه به یک نوع تعامل و همکاری رسیده باشند. ثالثاً سیاستگذاری اطلاعرسانی کتابخانهای ایجاب میکند که این سرمایه فقط در آثار منتشره کتابخانه و با نام و نشان خود کتابخانه، در اختیار مراجعان قرار گیرد و رابعاً این دیدگاه غلط است که اطلاعرسانیهای کتابخانهای رایگان باید باشد و تنها سرمایهای که در کف مرکزی فرهنگی چون کتابخانه است به هدر برود. بلکه این همکاران ما در نظام کتابخانهای دفاع مقدس هستند که از اینگونه سیاستگذاریهای رایج اطلاعی ندارند.
برای نمونه این مورد اخیر، به چند وضعیت اطلاعرسانی نهادهای مختلف اشاره میکنم:
کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، هر ساله سه عدد سی دی اطلاعرسانی از مجموعه خود منتشر میکند که از کیفیت درونمایه آنها که بگذریم و فقط به قیمت آنها بپردازیم هرکدام اکنون سیهزار تومان فروخته میشود. قبلاً پنجاه هزار تومان فروخته میشد. سیدیهایی که هر کدام نسبت به قبلی فقط چندهزارتایی (حدود ده هزارتا) افزایش اطلاعات دارد اما تو ناچاری همان بهای اولیه را برای ویرایشهای جدید پرداخت کنی.
خانه کتاب، وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سیدیهای اطلاعرسانی خود را پنجاه هزار تومان قیمت گذاشته و در محل بانک اطلاعات خود نیز مابهازای فهرست هر مدخل کتاب پنج تومان دریافت میکند.
بانک اطلاعات هیئت امنای کتابخانههای عمومی کشور (نمایه) بابت هر صفحه فهرست خود (که معمولاً پنج مدخل مقاله در آن است) دویست تومان دریافت میکند. وقس علی هذا.
تمام این مراکز مصرفکننده بیتالمال هستند اما به زعم خود، با ارزشگذاریهای اینچنینی به نوعی از این اموال صیانت میکنند. گرچه شخصاً نظری انتقادی به این مسئله دارم و بسیاری از این خدمات را گرانفروشی اطلاعات میدانم اما اگر این رویه را در کل قبول کنیم، یعنی مراکز عمومی اطلاعرسانی آثار مکتوب وقتی چنین قیمتی بر محصولات خود میگذارند پس تکلیف مراکز تخصصی چیست؟ که با هزینههای مضاعف چندین برابر مراکز عمومی در معرفی و نمایهسازی محتوای آثار میکوشند و فهرستهای تخصصیتر و کاربردیتر ارائه میدهند.
نظر ما در کتابخانه جنگ چنین است که تا زمانی که فهرست منابع کتابخانه به طریقی که خود سراغ داریم، چه به صورت مکتوب یا از طریق سیدی و وبسایت منتشر نشده ما به هیچ قیمتی مجاز به واگذاری فهرست کل منابع نیستیم و واگذاری چنین فهرستی را ظلم به اعتبار و دارایی کتابخانه و بهتبع آن خیانت در بیتالمال میدانیم.
اما این مسئله مانع از اطلاعرسانی روزمره ما برای مراجعان نمیشود. ما فهرستهای موضوعی خود را به رایگان در اختیار اعضا قرار میدهیم و آنها در جستجو و رویت فهرست تمام آثار از طریق نرمافزار محدودیتی ندارند و حتی با جشنوارههایی که نیازمند فهرستهای سالانه هستند به سهولت همکاری داریم و آنها را از فهرست منابع هر سال تغذیه میکنیم.
به هر صورت امیدوارم که جواب قانعکنندهای به مراجعان اینچنینی خود داده باشم که کل سرمایه کتابخانه را از ما طلب میکنند.
جستجو در وبلاگ
آخرین نوشتهها
دستهبندیها
مصاحبه و گزارش
فهرست آثار و مطالب
وبسایتهای برگزیده
- سازمان اسناد و كتابخانه ملی ایران
- پژوهشگاه اطلاعات و مدارک علمی ایران
- كتابخانه و مركز اسناد آستان قدس رضوی
- مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی
- کتابخانه تخصصی تاریخ اسلام و ایران
- خانه کتاب
- وبلاگ گروهی کتابداران ایرانی
- بانک اطلاعات نشریات ایران
- بانک اطلاعات کتابخانههای ایران
- لوح فرهنگ و ادب فارسی
- سایت جامع دفاع مقدس
- پایگاه اطلاع رسانی صبح
- *** فهرست پیوندهای این وبلاگ ***
پیام کوتاه
COPYRIGHT © 2006 by WWW.WARLIB.IR
آمار . . . . . بازديدها